©

Boothee Thaik Htun

ကြၽႏ္ုပ္တို႔သည္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ပညာေရးအခန္းက႑ကို ပညာေရးဝန္ႀကီးဌာနႏွင့္မိတ္ဖက္အျဖစ္ အတူတကြ ပူးေပါင္းလုပ္ေဆာင္၍ ပံ့ပိုးေပးသည့္အျပင္ ပညာေရးျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး၏ အဓိကက်ေသာ နယ္ပယ္မ်ားတြင္  ယူေက၏ကြၽမ္းက်င္မႈနည္းစနစ္မ်ားႏွင့္ အေတြ႕အႀကဳံမ်ားအား ယူေဆာင္လာျခင္းျဖင့္ ေထာက္ပံ့ေပးပါသည္။ 

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ႏိုင္ငံတကာမူဝါဒေဆြးေႏြးပြဲမ်ားကို စီစဥ္က်င္းပေပးရာတြင္ ပညာေရးနယ္ပယ္မွ သက္ဆိုင္သူမ်ားကို အတူတကြပါဝင္ေစ၍  ၿဗိတိသွ်ပညာေရးတကၠသိုလ္မ်ားႏွင့္အဖြဲ႕အစည္းမ်ား၊ အမ်ိဳးသား အဖြဲ႕အစည္းမ်ားမွပုဂၢိဳလ္မ်ား၊ အတိုင္ပင္ခံမ်ားအျပင္ အျခားႏိုင္ငံတကာကြၽမ္းက်င္ပညာရွင္မ်ားႏွင့္ ထိေတြ႕ဆက္ဆံႏိုင္ေသာ အခြင့္အလမ္းမ်ားကို ဖြင့္ေပးျခင္းျဖင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္ေခတ္မွီတိုးတက္ေသာ မူဝါဒလမ္းစဥ္တစ္ခု ေဖာ္ေဆာင္ရန္ႀကိဳးပမ္းေနပါသည္။ 

ထို႔အျပင္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ပညာေရးေျပာင္းလဲမႈတြင္ အေရးပါေသာအခန္းကဏၰ၌ ပါဝင္ေသာ အစိုးရအရာရွိႀကီးမ်ားကိုလည္း ျမန္မာႏိုင္ငံပညာေရးက႑ကို ယူေကႏိုင္ငံမွ ပိုမိုသိရွိသေဘာေပါက္ေစရန္ႏွင့္ ယူေက၏ လုပ္ေဆာင္မႈနည္းစနစ္မ်ားႏွင့္လည္း ကိုယ္တိုင္ရင္းႏွီးကြၽမ္းဝင္ေစရန္ ယူေကႏိုင္ငံသို႔ ေလ့လာေရးခရီးစဥ္မ်ားစီစဥ္ေပးပါသည္။

ထိုကဲ့သို႔ ကြၽႏ္ုပ္တို႔၏ပညာေရးလႈပ္ရွားမႈမ်ားမွတဆင့္ ယူေကႏိုင္ငံႏွင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံအၾကား ေရရွည္တည္တံ့၍ တစ္ဦးႏွင့္တစ္ဦး တစ္ႏိုင္ငံႏွင့္တစ္ႏိုင္ငံ ယုံၾကည္စိတ္ခ်ရေသာဆက္ဆံေရးႏွင့္ မိတ္ဖက္အျဖစ္ ပူးေပါင္းေဆာင္႐ြက္ေရးတို႔ကို တည္ေထာင္ႏိုင္ရန္ရည္႐ြယ္ပါသည္။

ျမန္မာေက်ာင္းသားမ်ားအတြက္ ပိုမိုေကာင္းမြန္ေသာ ပညာသင္ၾကားျခင္းႏွင့္ အဂၤလိပ္ဘာသာ စကားသင္ၾကားမႈတိုးတက္လာေစရန္ရည္႐ြယ္ေသာ TREE စီမံကိန္းသည္ ၿဗိတိသွ်ေကာင္စီ၏ စီမံကိန္းတစ္ခုျဖစ္ၿပီး UK aid ၏ ပံ့ပိုးကူညီမႈျဖင့္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ေဆာင္႐ြက္ေနေသာ ျမန္မာ-ယူေက ပညာေရးဆိုင္ရာ ပူးေပါင္းေဆာင္႐ြက္ျခင္း Myanmar – UK Partnership for Education (MUPE) အစီအစဥ္၏ အစိတ္အပိုင္းတစ္ခုျဖစ္ၿပီး ၅ႏွစ္ ၾကာ အေကာင္အထည္ေဖာ္ေဆာင္ သြားမည့္ ပညာေရးစီမံကိန္းျဖစ္ပါသည္။ 

TREE စီမံကိန္းသည္ စီမံကိန္းရလဒ္ႀကီး သုံးခုကို အဓိကထားေဖာ္ေဆာင္သြားမည္ျဖစ္ပါသည္။ 

အဆိုပါ‌စီမံကိန္းရလဒ္ႀကီးသုံးခုမွာ

  • သင္ၾကားမႈဆိုင္ရာ ပညာေရး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈကို ပညာေရးဒီဂရီေကာလိပ္မွ ေက်ာင္းအုပ္မ်ားႏွင့္ ဆရာအတတ္သင္ဆရာဆရာမမ်ားထိထိေရာက္ေရာက္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ေဆာင္ရန္ 
  • အဂၤလိပ္စာဘာသာရပ္သင္ၾကားျခင္း (English Language Teaching) အပါအဝင္ ဆရာ ဆရာမေလာင္းမ်ား၏ သင္ၾကားမႈရလဒ္မ်ားပိုမိုေကာင္းမြန္လာေစရန္ 
  • သင္ၾကားမႈဆိုင္ရာ ပညာေရးျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈအား အေထာက္အကူျဖစ္ေစမည့္ ပိုမိုထိေရာက္မႈရွိေသာ မသန္စြမ္းအပါအဝင္ အားလုံးတန္းတူညီမွ်ရွိေသာ ပညာေရးစနစ္ျဖစ္ေပၚလာေစရန္ တို႔ျဖစ္ပါသည္။

ထို႔အျပင္ TREE စီမံကိန္းရလဒ္မ်ားသည္ MUPE အစီအစဥ္၏ ရည္မွန္းခ်က္ ပန္းတိုင္ျဖစ္သည့္ ပိုမိုထိေရာက္ေကာင္းမြန္သည့္ ပညာေရးစနစ္ႏွင့္ ျမန္မာေက်ာင္းသားမ်ားအတြက္ သင့္ေလ်ာ္ေသာ သင္ၾကားမႈပုံစံ ေအာင္ျမင္စြာအေကာင္အထည္ေဖာ္ျခင္းအျပင္ ေက်ာင္းျပင္ပ လုပ္ငန္းခြင္အတြက္ လိုအပ္သည့္အရည္အေသြးမ်ား ျပင္ဆင္ေပးျခင္းတို႔ကို ပံ့ပိုးေပးသြားရန္ ရည္႐ြယ္သည္။ TREE စီမံကိန္းကနဦးကာလသည္ ၂၀၁၉ ခုႏွစ္ ဇြန္လ ၃ရက္ေန႔မွ စက္တင္ဘာလ ၃၀ ရက္ေန႔အထိျဖစ္ၿပီး အဆိုပါ ကနဦးကာလာအတြင္း လက္ရွိျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ပညာေရးက႑ႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး အထူးသျဖင့္ ပညာေရးေကာလိပ္မ်ားတြင္ ေလ့လာဆန္းစစ္မႈမ်ားစြာ ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။

TREEစီမံကိန္းကို ၿဗိတိသွ်ေကာင္စီက ဦးေဆာင္ၿပီး မိတ္ဖက္အဖြဲ႕အစည္းမ်ားျဖစ္ၾကေသာ The Open University၊ Montroseႏွင့္ Voluntary Service Overseas တို႔ႏွင့္အတူ စီမံကိန္းကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ေဆာင္႐ြက္သြားမည္ ျဖစ္ပါသည္။

ကြၽႏု္ပ္တို႔သည္ အေရွ႕အာရွေဒသတြင္းပညာေရးမူဝါဒေဆြးေႏြးပြဲႏွင့္ ႏိုင္ငံတကာအစည္းအေဝးပြဲမ်ားတြင္ ပညာေရးမူဝါဒခ်မွတ္သူမ်ား တက္ေရာက္ႏိုင္ရန္စီစဥ္ေပးျခင္းျဖင့္ ကြၽႏ္ုပ္တို႔၏‌ေထာက္ပံ့မႈကို တိုးျမႇင့္ခဲ့ပါသည္။ ကမာၻ႔ပညာေရးဖိုရမ္ (Education World Forum) ႏွင့္ ၿဗိတိသွ်ေကာင္စီ၏ ႏွစ္ပတ္လည္ပညာေရးညီလာခံျဖစ္ေသာ Going Global ကဲ့သို႔ေသာအဓိကက်သည့္ ႏိုင္ငံတကာ ညီလာခံမ်ားတြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ပါဝင္လႈပ္ရွားမႈရွိေစရန္ ကူညီေဆာင္႐ြက္ေပးပါသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ အဆင့္ျမင့္ပညာေရး အခန္းက႑သည္ အေရးပါေသာ ျပဳျပင္ေျပာင္းေျပာင္းလဲမႈ၏ ကနဦးအဆင့္တြင္ ရွိေနပါသည္။ ထိုျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈကိုအေပၚ လိုက္ေလ်ာညီေထြစြာ တုံ႔ျပန္ရန္ႏွင့္ တကၠသိုလ္မ်ား၊ ဌာနမ်ား၌ ေျပာင္းလဲမႈကို ဦးေဆာင္ႏိုင္ေရးအတြက္ ျမန္မာႏိုင္ငံအဆင့္ျမင့္ပညာေရး တကၠသိုလ္မ်ားႏွင့္ ပညာေရးဝန္ႀကီးဌာန၏ သက္ဆိုင္ရာဌာနမ်ားရွိ ဦးေဆာင္သူမ်ား ၊အႀကီးတန္းစီမံခန႔္ခြဲမႈ  အဖြဲ႕မ်ား၏ စြမ္းရည္မ်ားကို ျမႇင့္တင္ေပးရန္  အေရးတႀကီး လိုအပ္လ်က္ရွိပါသည္။ ဤအစီအစဥ္သည္ အမ်ိဳးသား အဆင့္ျမင့္ပညာဖြံ႕ၿဖိဳးေရးေက်ာင္း (NIHED) ႏွင့္ အတူတြဲလ်က္ ျမန္မာႏိုင္ငံ အဆင့္ျမင့္ပညာေရးနယ္ပယ္တြင္ ဦးေဆာင္လ်က္ရွိေသာ အႀကီးတန္းအဖြဲ႕မ်ားအတြက္ ေခါင္းေဆာင္မႈႏွင့္ စီမံအုပ္ခ်ဳပ္မႈစြမ္းရည္ ျမႇင့္တင္ေပးရန္ အဓိကထားၿပီး လုပ္ကိုင္ပါသည္။

ဤ အစီအစဥ္၏ ကနဦးပထမႏွစ္ (THEMP, ၂၀၁၇-၂၀၁၈) ခုႏွစ္တြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံရွိ တကၠသိုလ္ (၁၁) ခုမွ အႀကီးတန္းစီမံခန႔္ခြဲမႈ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားအား ပို႔ခ်ခဲ့ေသာ သင္တန္းဧရိယာမ်ားမွာ

၁။ မဟာဗ်ဴဟာဆိုင္ရာ ဦးေဆာင္မႈႏွင့္ စီမံခန႔္ခြဲျခင္း
၂။ သုေတသနလုပ္ငန္းမ်ားအား ဦးေဆာင္မႈႏွင့္ စီမံခန႔္ခြဲျခင္း
၃။ သင္ၾကားမႈအရည္အေသြး ဦးေဆာင္မႈႏွင့္ စီမံခန႔္ခြဲျခင္း
၄။ သင္႐ိုးၫႊန္းတမ္း ေရးဆြဲျခင္းဆိုင္ရာ ဦးေဆာင္မႈႏွင့္ စီမံခန႔္ခြဲျခင္း
၅။ တုံ႔ျပန္ေျဖၾကားမႈ၊ အကဲျဖတ္မႈ၊ စစ္ေဆးမႈမ်ားအား ဦးေဆာင္မႈႏွင့္ စီမံခန႔္ခြဲျခင္းတို႔ျဖစ္ပါသည္။

သင္တန္းမ်ားတြင္ ပါဝင္ေသာအေၾကာင္းအရာမ်ားကို ယူေကတကၠသိုလ္တစ္ခု ျဖစ္ေသာ University College London-Institute of Education (UCL) မွ ဆန္းစစ္ေလ့လာကာ ေရးဆြဲထားပါသည္။ ထိုယူေကတကၠသိုလ္ UCL (IOE) မွ ျမန္မာႏိုင္ငံမွ NIHED သင္တန္းဆရာ၊ဆရာမမ်ားအား ေလ့က်င့္ေပးခဲ့ၿပီးေနာက္ သင္တန္းမ်ားအား ယူေကပညာရွင္မ်ားႏွင့္ အတူ ပူးတြဲပို႔ခ်ခဲ့ပါသည္။ အစီအစဥ္ကနဦးပထမႏွစ္တြင္ ႏိုင္ငံေတာ္အဆင့္ညီလာခံ ၂ ခုကို က်င္းပႏိုင္ခဲ့ၿပီး ျမန္မာႏိုင္တကၠသိုလ္ေပါင္း ၁၀၀ ေက်ာ္မွ ေခါင္းေဆာင္ ၂၀၀ ေက်ာ္တက္ေရာက္ခဲ့ပါသည္။

ဤအစီအစဥ္အား အဆင့္ျမင့္ပညာေရးဦးစီးဌာန (ပညာေရးဝန္ႀကီးဌာန) ၊ အမ်ိဳးသားပညာေရးမူဝါဒေကာ္မရွင္ႏွင့္ ပါေမာကၡခ်ဳပ္မ်ား ေကာ္မတီႏွင့္ ၿဗိတိသွ်ေကာင္စီတို႔ မိတ္ဖက္ျပဳပူးေပါင္းေဆာင္႐ြက္ေနျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ အဆိုပါ အဖြဲ႕အစည္း ၃ ခုႏွင့္ က်င္းပေသာ အစည္းအေဝးမ်ားတြင္ ဤအစီအစဥ္၏ လာမည့္ႏွစ္ စီမံကိန္းအသစ္၏ အဓိကရလဒ္ျဖစ္ေသာ အမ်ိဳးသားအဆင့္ျမင့္ပညာဖြံ႕ၿဖိဳးေရးေက်ာင္း (National Institute for Higher Education Development – NIHED) ကို တရားဝင္တည္ေထာင္ႏိုင္ရန္ သေဘာတူညီခဲ့ပါသည္။ ဤ NIHED အား တရားဝင္ ဖြဲ႕စည္းတည္ေထာင္ျခင္းသည္ စီမံကိန္းကာလတစ္ေလွ်ာက္ႏွင့္ စီမံကိန္းကာလအလြန္အထိပါ အဆင့္ျမင့္ပညာေရး၏စီမံခန႔္ခြဲေရးဆိုင္ရာ စြမ္းရည္ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈကို ေရရွည္တည္တံ့ေသာ လုပ္ေဆာင္ခ်က္မ်ားျဖင့္ ေဆာင္႐ြက္ႏိုင္ေစမည္ျဖစ္ပါသည္။ 

ဤအစီအစဥ္၏ ဒုတိယအဆင့္တြင္ အဓိကလုပ္ေဆာင္မည့္နယ္ပယ္(၂) ေနရာမွာ - 

၁။ မဟာနည္းဗ်ဴဟာေရးဆြဲနည္းမ်ား၊ သင္တန္းလိုအပ္ခ်က္စမ္းစစ္ျခင္းႏွင့္နည္းလမ္းမ်ား၊ ဝန္ထမ္းအင္အားမ်ား၊ အရည္အေသြးအာမခံႏွင့္၊ ဘ႑ာေရးေငြစာရင္း၊ စသည့္နယ္ပယ္တို႔ပါဝင္ေသာ အမ်ိဳးသားအဆင့္ျမင့္ပညာေရးဖြံ႕ၿဖိဳးေရးေက်ာင္း (NIHED) ဖြဲ႕စည္းပုံ အဆိုျပဳခ်က္ကိုေရးဆြဲျခင္း။
၂။ ကနဦး အစမ္းကာလႏွစ္အတြင္း လုပ္ေဆာင္ခဲ့ေသာသင္တန္းမ်ားေပၚမူတည္ကာ ဝန္ထမ္းမ်ားစြမ္းရည္ ျမႇင့္တင္ျခင္းကို ဆက္လက္ေဆာင္သြားျခင္း။

ဤအစီအစဥ္ ၏ ဒုတိယပိုင္းအဆင့္ကို ၂ဝ၁၉ စက္တင္ဘာလတြင္ စတင္ခဲ့ၿပီး တစ္ႏွစ္တာ လုပ္ေဆာင္သြားမည္ျဖစ္ပါသည္။

ရည္႐ြယ္ခ်က္မ်ား

ဤအစီအစဥ္သည္ ျမန္မာႏိုင္ငံ ပညာေရးျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈ လမ္းေၾကာင္းျဖစ္ေသာ အမ်ိဳးသားပညာေရးမဟာဗ်ဴဟာစီမံကိန္း (၂၀၁၆-၂၀၂၁) တြင္ ခ်မွတ္ထားသည့္ အဆင့္ျမင့္ပညာေရးျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈအေ႐ြ႕တခုျဖစ္သည့္ အဆင့္ျမင့္ပညာေရးက႑ အုပ္ခ်ဳပ္မႈႏွင့္ စီမံခန႔္ခြဲမႈ အားေကာင္းခိုင္မာေစေရး ႏွင့္ အမ်ိဳးသားအဆင့္ျမင့္ပညာဖြံ႕ၿဖိဳးေရးေက်ာင္း ထူေထာင္ႏိုင္ေရးတို႔ကို ပံ့ပိုးႏိုင္ရန္ ရည္႐ြယ္ပါသည္။ ဤအစီအစဥ္သည္ ျမန္မာႏိုင္ငံႏွင့္ယူေကႏိုင္ငံ ႏွစ္ႏိုင္ငံအၾကား ပိုမိုေကာင္းမြန္ေသာႏိုင္ငံတကာ အဆင့္ျမင့္ပညာေရး နယ္ပယ္တခုကို ဖန္တီးေပးႏိုင္ေစရန္လည္း ရည္မွန္းပါသည္။